فوکالین در واقع نام تجاری دارویی است به نام dexmethylphenidate hydrochloride؛
یعنی دکسمتیلفنیدیت که نسخهی «فعالتر» و «هدفمندتر» از داروی معروف متیلفنیدیت (ریتالین) به حساب میآید.
اگر بخوام خیلی ساده بگم:
- ریتالین مخلوطی از دو فرم مولکول است (دو ایزومر)،
- فوکالین فقط نیمی از آن مولکول را دارد که از نظر اثر روی مغز، قویتر و دقیقتر عمل میکند.
پس وقتی میگوییم:
قرص فوکالین همان FOCALIN (dexmethylphenidate hydrochloride) است
منظور این است که:
- مادهی مؤثره این قرص دکسمتیلفنیدیت هیدروکلراید است،
- و در دستهی داروهای محرک سیستم عصبی مرکزی قرار میگیرد.
کار اصلیاش چیه؟ 🎯
- افزایش کنترلشدهی سطح دو مادهی شیمیایی مهم در مغز:
- دوپامین
- نورآدرنالین
- این دو، نقش اساسی در توجه، تمرکز، کنترل تکانهها و تنظیم فعالیت ذهنی دارند.
بنابراین قرص فوکالین اغلب برای چه استفاده میشود؟
- درمان اختلال کمتوجهی – بیشفعالی (ADHD) در کودکان، نوجوانان و بزرگسالان.
- در بعضی موارد خاص، طبق نظر متخصص، برای مشکلات تمرکز در بزرگسالی.
❗ اما یادتان باشد:
فوکالین یک داروی جدی، نسخهای و تحت کنترل است؛
خوددرمانی با آن، بازی با سیمکشی مغز است، نه شوخی 😅⚡
فوکالین چگونه در مغز کار میکند؟ نگاهی ساده اما دقیق 🧠🔍
وقتی شما یا فرزندتان قرص فوکالین (FOCALIN) مصرف میکنید، در مغز چه اتفاقی میافتد؟
در مغز یکسری سلول عصبی (نورون) داریم که:
- با پیامرسانهای شیمیایی مثل دوپامین و نورآدرنالین با هم حرف میزنند.
در ADHD معمولاً: - این پیامرسانها در نواحی مسئول توجه، برنامهریزی، کنترل تکانه و تمرکز،
- یا کافی نیستند
- یا خوب تنظیم نمیشوند.
فوکالین مثل یک «نظمدهندهی ترافیک» برای این پیامرسانها عمل میکند:
- جلوی جمع شدن بیش از حد و از بین رفتن سریع دوپامین و نورآدرنالین را میگیرد،
- باعث میشود این مواد مدت طولانیتری در فضای بین نورونها بمانند،
- و ارتباط بین سلولهای عصبی در قسمتهایی مثل لوب پیشانی (فرونتال) بهتر و مؤثرتر انجام شود.
نتیجهی بالینی این فرآیند:
- افزایش تمرکز 🎯
- کاهش حواسپرتی 🧩
- کنترل بهتر تکانهها (کمتر وسط حرف پریدن، کمتر بدون فکر عمل کردن)
- آرامتر شدن بیشفعالی حرکتی و ذهنی
به زبان خودمانی:
فوکالین کمک میکند مغز، از حالت «رادیوی چند موج همزمان» تبدیل شود به یک موج مشخص و قابل شنیدن 📻➡️🎧
انواع فوکالین؛ فوکالین ساده و فوکالین XR ⏱💊
قرص فوکالین معمولاً در دو فرم اصلی وجود دارد:
1. فوکالین معمولی (Immediate-Release)
- اثرش سریعتر شروع میشود ⏳
- مدت اثرش کوتاهتر است (معمولاً چند ساعت)
- ممکن است لازم باشد چند بار در طول روز مصرف شود (طبق نظر متخصص)
2. فوکالین XR (Extended-Release) – کپسولهای رهشپایدار
- طراحی شده تا دارو را آرامآرام در طول روز آزاد کند
- معمولاً یکبار در روز صبح مصرف میشود
- کمک میکند نوسانهای شدید بالا و پایین غلظت دارو در خون کمتر شود
هر دو فرم، FOCALIN (dexmethylphenidate hydrochloride) هستند،
اما الگوی آزاد شدن و طول اثرشان متفاوت است.
انتخاب فرم مناسب فوکالین بستگی دارد به:
- سن
- شدت علائم
- برنامهی روزانه (مدرسه، کار، شیفتها)
- عوارض جانبی
و اینها را باید حتماً متخصص مغز و اعصاب یا روانپزشک تصمیم بگیرد.
فوکالین و ADHD؛ چرا اینقدر محبوب شده؟ 🌟
به عنوان یک متخصص مغز و اعصاب که هر روز با کودکان و بزرگسالان مبتلا به ADHD سروکار دارد، باید بگویم که:
فوکالین به دلایل زیر مورد توجه است:
- اثرش در دوزهای نسبتاً پایین هم میتواند خوب باشد.
- به خاطر اینکه فقط ایزومر فعال متیلفنیدیت است،
- بعضی بیماران تحمل بهتری نسبت به آن دارند.
- در برخی افراد، نسبت به بعضی داروهای دیگر،
- بیقراری کمتر،
- تأثیر مطلوبتری روی تمرکز گزارش میشود.
البته این به این معنی نیست که:
«فوکالین بهترین داروی دنیا برای همهی افراد با ADHD است» 🚫
بدن هر فرد، داستان خودش را دارد؛
برای همین در کلینیک مغز و اعصاب و روان دکتر مصطفی امیری معمولاً:
- تاریخچهی دقیق،
- وضعیت خواب،
- خلقوخو،
- بیماریهای همراه،
- و شرایط زندگی
بررسی میشود تا مشخص شود آیا قرص فوکالین (FOCALIN) گزینهی مناسبی هست یا نه.
عوارض فوکالین؛ از چیزهای معمول تا نکات مهم 🛑⚠️
هر داروی مؤثر، عوارض احتمالی هم دارد؛
فوکالین هم از این قاعده مستثنی نیست.
عوارض شایعتر (همه در همهی افراد نیستند):
- کاهش اشتها 🍽️⬇️
- کاهش وزن در برخی کودکان یا نوجوانان
- کمی بیخوابی یا سخت به خواب رفتن 😴❌ (بهخصوص اگر دیر مصرف شود)
- خشکی دهان
- تپش قلب خفیف یا احساس ضربان بیشتر
- احساس اضطراب، بیقراری یا تحریکپذیری در بعضیها
عوارض کمتر شایع اما مهم که باید حتماً به پزشک گزارش شوند:
- درد قفسه سینه، تنگی نفس
- سردرد شدید و مداوم
- تغییرات واضح خلقی (افسردگی، تحریکپذیری شدید، افکار غیرعادی)
- علائم عصبی غیرمعمول (تیکهای شدید، تغییرات رفتاری ناگهانی)
بنابراین:
- قرص فوکالین همان FOCALIN (dexmethylphenidate hydrochloride) است،
- اما این «همان» به معنی «بیخطر» یا «مناسب برای خوددرمانی» نیست.
- این دارو باید زیر نظر پزشک،
- با معاینهی قلب، فشار خون، سابقهی بیماریهای قلبی،
- و پیگیری منظم مصرف شود.
فوکالین، ریتالین و سایر محرکها؛ کمی مقایسه 🎭📊
برای خیلیها سؤال است که:
«فوکالین بهتر است یا ریتالین؟»
به زبان ساده و خلاصه:
- متیلفنیدیت (ریتالین)
- مخلوط دو ایزومر است (d- و l-)
- ایزومر d بیشتر اثر درمانی را دارد.
- فوکالین (dexmethylphenidate)
- فقط ایزومر d است،
- پس در دوز مساوی میلیگرمی،
- میتواند اثر قویتر یا هدفمندتری داشته باشد.
به شکل استعاری، اگر متیلفنیدیت را مثل یک تیم دونفره در نظر بگیریم که:
- یکی از آنها قهرمان دوی سرعت است،
- یکی دیگرش عاشق پیادهروی آرام؛
فوکالین تقریباً یعنی «فقط همان دوندهی سرعت را در تیم نگه داریم» 🏃♂️💨
اما اینکه کدام برای شما یا فرزندتان مناسبتر است،
- به پاسخ مغز، عوارض، سبک زندگی، سن و سایر بیماریها بستگی دارد.
فوکالین و خواب؛ نگاه یک فلوشیپ اختلالات خواب 😴🌙
به عنوان کسی که سالهاست با اختلالات خواب کار میکنم،
نمیتوانم در مورد فوکالین حرف بزنم و از خواب چیزی نگویم.
فوکالین یک محرک سیستم عصبی مرکزی است؛
یعنی اگر:
- دیر در طول روز مصرف شود،
- یا دوز بیش از حد برای فرد باشد،
ممکن است: - به خواب رفتن سخت شود
- یا خواب سبک و گسسته شود.
چند نکتهی مهم:
- زمان مصرف فوکالین باید طوری تنظیم شود که:
- اثر محرک آن، نزدیک زمان خواب، حداقل باشد.
- اگر کودک یا بزرگسال از قبل خواب نامنظم داشته باشد،
- درمان ADHD با فوکالین بدون رسیدگی به خواب،
- مثل این است که روی خانهای که پیاش ترک دارد، فقط رنگ جدید بزنیم 🎨🏚️
در کلینیک مغز و اعصاب و روان دکتر مصطفی امیری،
اگر لازم باشد:
- الگوی خواب،
- احتمال آپنه خواب (قطع تنفس در خواب)،
- سندرم پاهای بیقرار،
- و سایر اختلالات خواب
بررسی میشود؛ گاهی حتی با تست خواب (پلیسومنوگرافی).
ترکیب درمان صحیح ADHD با فوکالین + تنظیم خواب،
نتیجهاش معمولاً:
- تمرکز بهتر روز
- خلق پایدارتر
- و کاهش فرسودگی والدین است 💚
نکات مهم در مصرف فوکالین؛ از نظر یک نورولوژیست 🧠📌
چند نکتهی کلیدی که همیشه به خانوادهها و بیماران میگویم:
- هرگز فوکالین را بدون نسخه و ارزیابی تخصصی شروع نکنید.
- قرص فوکالین همان FOCALIN (dexmethylphenidate hydrochloride) است؛
- یعنی یک داروی کنترلشده، نه مکمل ویتامینی.
- دوز و زمان مصرف
- باید با توجه به سن، وزن، شدت علائم و پاسخ فرد،
- بهتدریج و زیر نظر پزشک تنظیم شود.
- اگر عوارض آزاردهنده مثل بیخوابی شدید، کاهش واضح اشتها، دلدرد، سردرد یا تغییرات رفتاری غیرعادی دیدید،
- حتماً با پزشک در میان بگذارید؛
- خودسرانه قطع ناگهانی یا چندبرابر کردن دوز، اشتباه خطرناک است.
- در کنار دارو،
- رفتاردرمانی، آموزش والدین، مهارتهای زندگی و تنظیم محیط دیجیتال بسیار مهماند.
در کلینیک مغز و اعصاب و روان دکتر مصطفی امیری،
ما همیشه فوکالین را نه بهعنوان «قرص معجزهگر»،
بلکه به عنوان یک ابزار مهم در کنار سایر مداخلات علمی میبینیم.
فوکالین و سوءمصرف؛ مرز باریک بین درمان و خطر 🚨
چون فوکالین یک داروی محرک است،
در بعضی کشورها در دستهی داروهای کنترلشده با احتمال سوءمصرف قرار میگیرد.
خطر اصلی کجاست؟
- استفادهی خودسرانه توسط دانشجوها یا افراد سالم
- برای «تمرکز بیشتر سر امتحان» 📚
- مصرف بیش از حد (دوزهای بالا)
- استفادهی ترکیبی با الکل یا مواد دیگر
نتیجهی این رفتارها میتواند:
- افزایش شدید ضربان قلب و فشار خون
- اضطراب، حملات پانیک
- بیخوابی شدید
- و در موارد خیلی نادر، عوارض قلبی جدی باشد.
به همین دلیل است که من همیشه تأکید میکنم:
- قرص فوکالین همان FOCALIN (dexmethylphenidate hydrochloride) است،
- نه «قرص تمرکز برای شب امتحان»
- نه «دوپینگ در محل کار»
- و نه «یک هدیه دوستانه بین همکلاسیها» ❌
اگر دارو درست و با نظارت مصرف شود،
زندگی را آرامتر و قابلپیشبینیتر میکند؛
اما اگر خودسرانه مصرف شود،
آرامش را از مغز و بدن میگیرد.
جایگاه فوکالین در کلینیک مغز و اعصاب و روان دکتر مصطفی امیری 🏥⭐
در کلینیک ما، وقتی صحبت از ADHD و مشکلات تمرکز میشود،
فقط به نسخه نوشتن یک قرص مثل فوکالین فکر نمیکنیم.
مسیر معمول ما به این شکل است:
- مصاحبهی دقیق و ارزیابی بالینی
- تاریخچهی بارداری و زایمان، رشد کودک
- وضعیت تحصیلی، رفتاری، روابط اجتماعی
- بررسی مشکلات همراه (اضطراب، افسردگی، اختلالات یادگیری، تیکها، اوتیسم و…)
- توجه ویژه به خواب
- ساعت خواب و بیداری
- کیفیت خواب
- وجود خروپف، تنفس غیرطبیعی، کابوسها و…
- تصمیمگیری در مورد دارو
- آیا فوکالین (dexmethylphenidate) مناسب است یا داروی دیگر؟
- چه دوزی، چه فرم دارویی، چه ساعتی؟
- همکاری با روانپزشک، روانشناس، کاردرمانگر و مدرسه
- برای تنظیم رفتارها، برنامهریزی تحصیلی و مهارتهای اجتماعی
- پیگیری طولانیمدت
- تا بفهمیم این فرد خاص چطور به فوکالین پاسخ میدهد،
- آیا نیاز به تغییر دارو یا دوز هست،
- و در هر مرحله چه چیزی باید اصلاح شود.
در نتیجه، فوکالین برای ما یک «قطعه از پازل» است،
نه کل تصویر 🧩🧠
الف) افسانه یا واقعیت درباره فوکالین 🧙♂️❓
افسانه ۱: فوکالین بچه را «زومبی» میکند! 🧟♂️
❌ افسانه
- اگر دوز درست داده شود،
- بیشتر کودکان و بزرگسالان میگویند:
- «تمرکزم بهتر شده، ولی هنوز خودم هستم.»
- بیشتر کودکان و بزرگسالان میگویند:
- حالتی مثل بیحالی یا کرختی،
- معمولاً یا علامت دوز نامناسب است
- یا تشخیص اشتباه.
افسانه ۲: هرکس حواسپرت است، باید فوکالین بخورد
❌ افسانه
- حواسپرتی میتواند از:
- اضطراب
- افسردگی
- کمخوابی
- مشکلات تیروئید
- یا حتی مصرف زیاد شبکههای اجتماعی
باشد 📱😅
- صرفاً با دیدن نمرهی پایین یا تمرکز کم،
- هرگز نباید سراغ فوکالین رفت بدون ارزیابی تخصصی.
افسانه ۳: فوکالین اعتیاد میآورد و اگر شروع کنی، دیگر نمیتوانی قطع کنی
❌ افسانه (در مصرف پزشکی و کنترلشده)
- در دوزهای درمانی و تحت نظر متخصص،
- مطالعات نشان دادهاند که داروهای محرک مثل فوکالین
- میتوانند حتی احتمال سوءمصرف مواد در آینده را کاهش دهند،
- چون فرد خودکنترلی و عملکرد بهتری پیدا میکند.
- مطالعات نشان دادهاند که داروهای محرک مثل فوکالین
واقعیت ۱: فوکالین داروی قوی و تخصصی است ✅
- در عین مفید بودن،
- نیاز به نظارت دقیق،
- تنظیم دوز
- و پیگیری منظم دارد.
واقعیت ۲: فوکالین برای همهی انواع مشکلات تمرکز مناسب نیست
- در برخی اختلالات (مثلاً بعضی اختلالات خلقی یا اضطرابی شدید)،
- باید قبل، همزمان یا حتی بهجای فوکالین،
- درمانهای دیگری در اولویت باشند.
- باید قبل، همزمان یا حتی بهجای فوکالین،
ب) جدیدترینها و جالبترینها درباره فوکالین و مغز 🚀🧠
- مطالعات تصویربرداری مغزی نشان دادهاند که داروهای محرک مثل فوکالین
- میتوانند فعالیت نواحی پیشپیشانی (پریفِرونتال) مغز را
- در کودکان مبتلا به ADHD
- به سمت الگوی نزدیکتر به کودکان بدون ADHD ببرند.
- پژوهشها روی ترکیب فوکالین با تکنیکهای تمرین شناختی (cognitive training)
- نشان میدهند که وقتی بازیهای مخصوص تقویت توجه
- همراه درمان دارویی استفاده میشوند،
- بعضی مهارتها پایدارتر و ماندگارتر میشوند 🎮📊
- نشان میدهند که وقتی بازیهای مخصوص تقویت توجه
- در آیندهی نزدیک، احتمالاً با کمک هوش مصنوعی و ابزارهای پوشیدنی
- الگوی خواب، ضربان قلب و توجه در طول روز
- در کنار مصرف داروهایی مثل فوکالین،
- لحظهبهلحظه آنالیز میشود
- و دوزها میتوانند هوشمند و شخصیسازیشدهتر شوند 🤖
- ترکیب نگاه نورولوژی، روانپزشکی و پزشکی خواب
- باعث شده امروزه بیش از گذشته بفهمیم که:
- اگر در فردی که فوکالین میگیرد،
- خواب تنظیم نشود،
- نتیجهی درمان نصفه و نیمه خواهد بود.
- اگر در فردی که فوکالین میگیرد،
- باعث شده امروزه بیش از گذشته بفهمیم که:
پ) نظرات واقعی مردم در مورد «فوکالین» از سراسر جهان 💬🌍
در ادامه، چند روایت داستانیشده از تجربههای واقعی مردم درباره قرص فوکالین (FOCALIN) میآورم؛
اینها شبیه صحبتهایی است که در مطب، گروههای حمایتی و فضای آنلاین میشنوم و برای شما با جزئیات انسانیتر بازنویسی کردهام:
- سارا، ۳۶ ساله، مادر یک پسر ۹ ساله از محله جنتآباد تهران
- میگفت: «قبل از فوکالین، دفتر مشق پسرم شبیه نقاشی جنگ بود؛ خطها نصفه، حروف گمشده، اشک من و عصبانیت پدرش وسطش.
سه ماه بعد از شروع قرص فوکالین با دوز کم،
معلماش زنگ زد گفت: “امروز برای اولین بار تکلیفش را تا آخر نوشت و برنگشت سر صندلی من.”
هنوز بعضی روزها سخت است، ولی انگار مغزش بالاخره فرصت پیدا کرده خودش را نشان بدهد.»
- میگفت: «قبل از فوکالین، دفتر مشق پسرم شبیه نقاشی جنگ بود؛ خطها نصفه، حروف گمشده، اشک من و عصبانیت پدرش وسطش.
- علیرضا، ۲۸ ساله، گرافیست فریلنسر از اصفهان
- خودش ADHD دارد و میگفت: «سالها به من میگفتند حوصلهات کمه، تنبلی.
وقتی تشخیص گرفتم و دکتر برایم FOCALIN (dexmethylphenidate) تجویز کرد،
اول ترسیدم؛ میترسیدم معتاد شوم.
ولی با نظارت دکتر و تنظیم خوابم،
حالا میتوانم یک پروژه را از اول تا آخر ببینم.
هنوز حواسم پرت میشود، ولی انگار صدای مغزم واضحتر شده.»
- خودش ADHD دارد و میگفت: «سالها به من میگفتند حوصلهات کمه، تنبلی.
- مینا، ۴۱ ساله، معلم کلاس چهارم از شیراز
- درباره یکی از شاگردانش میگفت: «قبلاً هر روز چند بار اسمش را با عصبانیت صدا میزدم.
بعد که خانوادهاش بردنش متخصص و شروع کردند فوکالین،
من هم در جلسات آموزشی والدین و معلم شرکت کردم.
حالا اگر کسی وارد کلاس شود،
باور نمیکند همین بچهای که آرام نشسته و سؤال میپرسد،
قبلاً قهرمان دویدن بین نیمکتها بود.»
- درباره یکی از شاگردانش میگفت: «قبلاً هر روز چند بار اسمش را با عصبانیت صدا میزدم.
- نسرین، ۳۳ ساله، ساکن تبریز، مادر یک دختر ۷ ساله
- میگفت: «بزرگترین ترسم این بود که قرص شخصیت دخترم را عوض کند.
بعد از شروع قرص فوکالین،
دیدم هنوز همان دختر خلاق و پرحرف است،
فقط کمتر وسط حرف مهمانها میپرد و میتواند تا آخر یک قصه را گوش کند.
فهمیدم که دارو قرار نیست او را آدم دیگری کند،
فقط به او کمک میکند خودش را بهتر نشان بدهد.»
- میگفت: «بزرگترین ترسم این بود که قرص شخصیت دخترم را عوض کند.
- لوکاس، ۳۹ ساله، مهندس نرمافزار از هامبورگ
- در یک گروه آنلاین نوشته بود:
«وقتی ۳۵ سالم شد و تشخیص ADHD گرفتم،
دکترم فوکالین را پیشنهاد کرد.
روزهای اول کمی بیخوابی داشتم،
ولی بعد از تنظیم ساعت مصرف،
کاراییام در محل کار آنقدر بهتر شد که مدیرم گفت:
“نمیدانم چهکار کردی، ولی همینطوری ادامه بده!”»
- در یک گروه آنلاین نوشته بود:
- لیلا، ۳۰ ساله، دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی از رشت
- میگفت: «وقتی فهمیدم قرص فوکالین همان FOCALIN (dexmethylphenidate hydrochloride) است
و در دستهی محرکها قرار میگیرد،
اول خیلی مردد بودم.
ولی بعد از خواندن منابع علمی و صحبت با متخصص،
تصمیم گرفتم بهصورت کنترلشده امتحان کنم.
نتیجه این شد که توانستم پایاننامهام را بدون رها کردن وسط راه تمام کنم،
چیزی که قبلاً سه بار شکست خورده بود.»
- میگفت: «وقتی فهمیدم قرص فوکالین همان FOCALIN (dexmethylphenidate hydrochloride) است
- حامد، ۴۵ ساله، کارمند بانک از مشهد، پدر یک نوجوان ۱۵ ساله
- میگفت: «قبل از درمان، هر شب در خانه داد و بیداد داشتیم.
بعد از شروع فوکالین و جلسات مشاوره خانواده،
هم پسرم تغییر کرد، هم ما.
یاد گرفتیم به جای این که بپرسیم “چرا اینقدر شیطونی؟”،
بپرسیم “چطور میتونیم کمکت کنیم تمرکز کنی؟”
حالا اتاقش هنوز شلوغ است،
اما کارنامهاش خیلی مرتبتر شده!»
- میگفت: «قبل از درمان، هر شب در خانه داد و بیداد داشتیم.
- آنا، ۲۷ ساله، طراح مد از پاریس
- در یکی از پستهایش نوشته بود:
«فوکالین برای من مثل این بود که کسی پیچ رادیوی ذهنم را کمی تنظیم کرد.
هنوز هم آدم پرایدهای هستم،
هنوز هم ایدههایم زیادند،
اما حالا میتوانم یک طرح را تا پایان اجرا کنم.
مهمترین بخش ماجرا برای من این بود که همراه با دارو،
روی خواب، تغذیه و ورزش هم کار کردم؛
وگرنه فقط قرص، معجزه نمیکرد.»
- در یکی از پستهایش نوشته بود:
این روایتها، با وجود تفاوت در شهر، زبان و فرهنگ،
یک پیام مشترک دارند:
- فوکالین اگر درست و در جای درست استفاده شود،
میتواند بخشی از پاسخ باشد؛
نه همهی پاسخ.
در پایان، اگر ذهنتان درگیر این است که:
- آیا فوکالین برای من یا فرزندم مناسب است؟
- عوارضش چهقدر جدیاند؟
- با خواب، تحصیل و خلقوخو چه میکند؟
بهجای خوددرمانی یا نگرانیهای بیپایان در اینترنت،
بهتر است یک ارزیابی دقیق و حرفهای انجام شود.
من و همکارانم در کلینیک مغز و اعصاب و روان دکتر مصطفی امیری
آمادهایم تا با یک نگاه علمی، انسانی و جامع
به شما کمک کنیم تصمیم بگیرید:
آیا قرص فوکالین همان FOCALIN (dexmethylphenidate hydrochloride)
میتواند قطعهی مناسب پازل درمان شما باشد یا نه 🧩🧠💚
و یادتان نرود:
مهمترین بخش درمان،
همکاری، آگاهی و پیگیری شماست؛
دارو فقط یکی از ابزارهاست،
نه تمام داستان.




